هوش مصنوعی (AI) بهسرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین ابزارهای دنیای دیجیتال است. امروزه از هوش مصنوعی در تولید محتوا، طراحی گرافیک، ساخت ویدیو، مارکتینگ دیجیتال و حتی برنامهنویسی استفاده میشود.
اما برای استفاده حرفهای و هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی، آشنایی با اصطلاحات مهم و مفاهیم پایه هوش مصنوعی کاملاً ضروری است.
در این مقاله از آلفا ویژن، مهمترین اصطلاحات کاربردی هوش مصنوعی را به زبان ساده، دقیق و قابلفهم بررسی کردهایم تا بتوانید با دید بازتری از ابزارهای AI در مسیر تولید محتوا و رشد کسبوکار خود استفاده کنید.
پرامپت (Prompt) چیست؟
پرامپت دستوری است که از یک یا چند کلمه، جمله یا پاراگراف تشکیل میشود و به مدل هوش مصنوعی میگوید چه کاری انجام دهد.
در واقع، پرامپت پل ارتباطی بین انسان و هوش مصنوعی است.
هرچه پرامپت دقیقتر و شفافتر نوشته شود، خروجی هوش مصنوعی نیز حرفهایتر و قابلاعتمادتر خواهد بود.
مثال پرامپت:
«یک تصویر سینمایی از یک کارآفرین در فضای آیندهنگر بساز»
پرامپتنویسی (Prompt Engineering)
پرامپتنویسی به مهارت طراحی و بهینهسازی پرامپتها برای دریافت خروجی بهتر از هوش مصنوعی گفته میشود.
این مهارت به شما کمک میکند خروجیهایی دقیقتر، خلاقانهتر و قابلکنترلتر از مدلهای AI دریافت کنید.
امروزه پرامپتنویسی یکی از مهمترین و پولسازترین مهارتها در حوزه هوش مصنوعی محسوب میشود.
مدل هوش مصنوعی (AI Model)
مدل هوش مصنوعی هسته اصلی سیستمهای AI است که آموزش دیده تا متن، تصویر، صدا یا ویدیو تولید یا تحلیل کند.
تمام ابزارهای هوش مصنوعی بر پایه یک یا چند مدل AI کار میکنند.
مدل زبانی بزرگ (LLM – Large Language Model)
مدل زبانی بزرگ نوعی مدل هوش مصنوعی است که برای درک و تولید زبان انسانی در مقیاس بسیار گسترده آموزش دیده است.
این مدلها توانایی پاسخدهی، ترجمه، تحلیل متن و تولید محتوای متنی را دارند.
ورودی (Input) و خروجی (Output)
ورودی (Input): اطلاعاتی که به مدل هوش مصنوعی داده میشود؛ مثل متن، تصویر یا صدا
خروجی (Output): نتیجهای که مدل هوش مصنوعی پس از پردازش ورودی تولید میکند
کانتکست (Context)
کانتکست به اطلاعات پسزمینهای گفته میشود که به مدل هوش مصنوعی داده میشود تا پاسخ دقیقتر و مرتبطتری ارائه دهد.
هرچه کانتکست کاملتر باشد، خروجی AI حرفهایتر و نزدیکتر به انتظار شما خواهد بود.
توکن (Token)
توکن واحد پردازش متن در مدلهای هوش مصنوعی است.
هر کلمه یا حتی بخشی از یک کلمه میتواند یک یا چند توکن محسوب شود.
مدلهای هوش مصنوعی محدودیت مشخصی در تعداد توکن دارند.
طول کانتکست (Context Length)
طول کانتکست به حداکثر تعداد توکنهایی گفته میشود که مدل هوش مصنوعی میتواند بهصورت همزمان پردازش کند.
این موضوع در پروژههای طولانی مثل مقاله، سناریو یا آموزش اهمیت زیادی دارد.
تمپریچر (Temperature)
تمپریچر میزان خلاقیت خروجی مدل هوش مصنوعی را مشخص میکند:
تمپریچر پایین: خروجی دقیق، منطقی و رسمی
تمپریچر بالا: خروجی خلاق، متنوع و گاهی غیرقابلپیشبینی
Top-P (تاپ-پی)
Top-P روشی برای کنترل تنوع خروجی هوش مصنوعی است که دامنه انتخاب کلمات مدل را محدود میکند تا پاسخها طبیعیتر و هدفمندتر باشند.
هالوسینیشن (Hallucination)
هالوسینیشن زمانی رخ میدهد که مدل هوش مصنوعی اطلاعات نادرست اما ظاهراً منطقی تولید میکند.
به همین دلیل، بررسی و اعتبارسنجی خروجی AI همیشه ضروری است.
مولتیمودال (Multimodal)
مدل مولتیمودال مدلی از هوش مصنوعی است که میتواند همزمان با چند نوع داده کار کند، از جمله:
متن
تصویر
صدا
ویدیو
این مدلها نقش مهمی در آینده تولید محتوا دارند.
رفرنس (Reference)
رفرنس به اطلاعات یا فایلهایی گفته میشود که برای حفظ سبک، چهره یا ساختار به مدل هوش مصنوعی داده میشوند؛
مثلاً استفاده از تصویر مرجع برای حفظ چهره در تصویرسازی.
کانسیستنسی (Consistency)
کانسیستنسی به معنای حفظ ثبات در سبک، رنگ، چهره یا کاراکتر در خروجیهای مختلف هوش مصنوعی است.
این مفهوم برای برندسازی و تولید محتوای حرفهای اهمیت زیادی دارد.
فاینتیون (Fine-Tuning)
فاینتیون یعنی آموزش مجدد مدل هوش مصنوعی با دادههای اختصاصی برای بهبود عملکرد در یک حوزه خاص، مثل:
برند شخصی
لحن اختصاصی
محتوای تخصصی
اینفرنس (Inference)
اینفرنس فرآیند تولید خروجی توسط مدل هوش مصنوعی پس از دریافت ورودی است.
به زبان ساده، لحظهای است که هوش مصنوعی «پردازش میکند و پاسخ میدهد».
Zero-Shot / One-Shot / Few-Shot
این اصطلاحات به تعداد مثالهای دادهشده به مدل در پرامپت اشاره دارند:
Zero-Shot: بدون ارائه مثال
One-Shot: با یک مثال
Few-Shot: با چند مثال برای افزایش دقت خروجی
جمعبندی
آشنایی با اصطلاحات مهم هوش مصنوعی، اولین قدم برای استفاده حرفهای از ابزارهای AI است.
اگر قصد دارید در تولید محتوا، طراحی، ویدیو، مارکتینگ یا آموزش با هوش مصنوعی پیشرفت کنید، تسلط بر این مفاهیم ضروری است.
در آلفا ویژن تلاش میکنیم مفاهیم پیچیده هوش مصنوعی را به زبانی ساده، کاربردی و قابل اجرا آموزش دهیم تا بتوانید از AI بهصورت هوشمندانه و حرفهای استفاده کنید.
